Health Solutions

Trening ekscentryczny – skuteczność w rehabilitacji. Dlaczego trening ekscentryczny działa?

Rehabilitacja i trening ekscentryczny – schemat ćwiczenia na inteligentnej maszynie Milon Q⁺

Trening ekscentryczny w fizjoterapii jest cenioną techniką, wykorzystującą obciążenie ekscentryczne (powrotne) zwiększone w porównaniu z obciążeniem koncentrycznym.  W fazie ekscentrycznej, czyli podczas fazy wydłużania mięsień generuje o wiele większą siłę w porównaniu z fazą koncentryczną, przy mniejszym zapotrzebowaniu na energię. Znajduje to szerokie zastosowanie w fizjoterapii ortopedycznej, neurologicznej i kardiologicznej. Doskonałymi efektami cieszą się także ćwiczenia ekscentryczne dla seniorów. Co więcej, nowoczesne urządzenia Milon pozwalają wdrażać ten rodzaj treningu precyzyjnie, wygodnie i bez ryzyka przeciążeń.

W tym artykule znajdziesz:

Korzyści z ekscentryki w rehabilitacji 

Trening ekscentryczny ma wiele zastosowań w rehabilitacji, która czerpie w pełni z jego korzyści, takich jak:

  • możliwość osiągnięcia szczytowych napięć mięśni, które pozwalają osiągnąć poprawę siły i masy mięśniowej (poprzez wydłużenie czasu, w którym działa bodziec siłowy),
  • poprawa koordynacji nerwowo-mięśniowej (ma to duże znaczenie w pracy nad stabilizacją stawów),
  • selektywne angażowanie włókien mięśniowych IIb, co ma wpływ na zwiększenie zdolności magazynowania przez mięśnie energii mechanicznej,
  • poprawa ślizgu mięśni w powięzi,
  • poprawa elastyczności mięśni,
  • wzmocnienie ścięgien i zwiększenie ich przekroju,
  • wzmocnienie więzadeł,
  • wzmocnienie okołostawowych elementów tkanki łącznej,
  • poprawa ruchomości stawów (gdyż ćwiczenia ekscentryczne dawkują obciążenie mięśniom wtedy, gdy są one w wydłużonej pozycji, co działa podobnie do stretchingu),
  • korzystny wpływ na syntezę kolagenu po kontuzjach (np. po naderwaniach ścięgien),
  • mniejszy stres krążeniowy.

Jakie schorzenia najlepiej reagują na ekscentrykę? 

Trening ekscentryczny w fizjoterapii stosuje się u bardzo szerokiej grupy pacjentów. Z uwagi na jego wysoką efektywność i wszechstronność, doskonałe efekty uzyskuje się zwłaszcza u osób, u których występują:

  • schorzenia z ograniczonym dostarczaniem energii mięśniowej,
  • sarkopenia (u seniorów),
  • schorzenia układu oddechowego (np. POChP bez ostrych objawów),
  • choroby układu sercowo-naczyniowego z wyłączeniem stanów ostrych i dużych, niekontrolowanych skoków ciśnienia tętniczego krwi (intensywność ćwiczeń u pacjentów kardiologicznych powinna być umiarkowana, dopasowana indywidualnie ze szczególną uwagą),
  • cukrzyca typu 2,
  • schorzenia neurologiczne (np. choroba Parkinsona),
  • nowotwory,
  • stany po urazach narządu ruchu na odpowiednim etapie rehabilitacji (np. w rehabilitacji po operacji więzadła krzyżowego przedniego, ścięgna Achillesa lub po urazie mięśnia brzuchatego łydki),
  • dysbalans mięśniowy pomiędzy prawą i lewą stroną ciała (np. dotyczący mięśnia czworogłowego uda po unieruchomieniu kończyny w opatrunku gipsowym).

Ćwiczenia ekscentryczne są także wdrażane jako profilaktyka kontuzji (w tym sportowych). To również doskonały element programu rehabilitacyjnego

Co mówią badania o skuteczności ekscentryki? 

Skuteczność treningu ekscentrycznego jest większa o 30-40% w porównaniu z treningiem izometrycznym i o 10-15% od treningu, który wykorzystuje te same wartości dla fazy koncentrycznej i ekscentrycznej. [2]

Skuteczność ćwiczeń ekscentrycznych widoczna jest w wielu aspektach usprawniania.

Ćwiczenia ekscentryczne zwiększają siłę mięśni bez przeciążania stawów (m.in. dlatego, że są wykonywane przy wyższych prędkościach kątowych ruchu stawów). Ekscentrycznie ćwiczy się przy 4-krotnie mniejszym zapotrzebowaniu na energię w porównaniu z ćwiczeniami koncentrycznymi. W treningu ekscentrycznym występuje też mniejsze zapotrzebowanie na tlen niż w treningu koncentrycznym. [2] 

Tym samym ćwiczenia ekscentryczne to niski koszt metaboliczny dla organizmu osoby ćwiczącej. Ma to duże znaczenie w fizjoterapii osób o zmniejszonych zasobach energetycznych, w tym w rehabilitacji seniorów i pacjentów chorych przewlekle. 

Ćwiczenia ekscentryczne o umiarkowanym natężeniu zwiększają siłę oraz objętość mięśni przy treningach odbywających się minimum 3 razy w tygodniu. [2]

Milon i ekscentryka – połączenie technologii i nauki 

Trening ekscentryczny w fizjoterapii możliwy jest do zastosowania z wykorzystaniem urządzeń Milon Q⁺ i Milon X. 

Systemy te są dużym wsparciem w terapii. Przykładem tego może być tak powszechna rehabilitacja kolana Milon pozwala dokładnie zaplanować obciążenia ćwiczeń ekscentrycznych i monitorować prawidłowość ich wykonania. Ma to duże znaczenie u osób po zabiegach operacyjnych w obrębie tego stawu i w czasie rehabilitacji po urazie kolana leczonym zachowawczo. 

Milon w ćwiczeniach ekscentrycznych to także rewolucja w fizjoterapii barku, urazów pleców i wielu innych problemów. Jest więc pomocą w placówkach rehabilitacyjnych o różnych profilach pracy. 

Ekscentryka w praktyce – przykłady ćwiczeń

Ćwiczenia ekscentryczne można wdrożyć zarówno w warunkach klinicznych, jak i podczas samodzielnego treningu pod okiem specjalisty. Poniżej przedstawiamy kilka najczęściej stosowanych w rehabilitacji przykładów. 

Przykładowe ćwiczenia ekscentryczne to:

  • leg extension – jest to ćwiczenie wzmacniające mięśnie czworogłowe uda (odpowiadające m.in. za stabilizację stawu kolanowego i wyprost w kolanie). Mięśnie te często wzmacnia się podczas rehabilitacji, gdyż łatwo ulegają osłabieniu, np. po unieruchomieniu kolana w szynie gipsowej.
  • leg curl – ćwiczenie wzmacniające stabilizację kolan, angażujące mięśnie podkolanowe (dwugłowe uda i półścięgniste). 
  • seated row (“wiosłowanie siedząc”) – ćwiczenie wzmacniające mięśnie pleców.
  • chest press (“wyciskanie siedząc”) – ćwiczenie wzmacniające mięśnie klatki piersiowej.

Dlaczego Milon ułatwia wdrażanie ekscentryki w terapii? 

Zastosowanie urządzeń Milon w rehabilitacji opartej o trening ekscentryczny to lepsza skuteczność i bezpieczeństwo w porównaniu z klasycznym treningiem ekscentrycznym. 

Milon precyzyjnie dawkuje obciążenia i monitoruje prawidłowość ich wykonania, przez co zmniejsza ryzyko kontuzji. Taka stopniowa adaptacja do obciążenia, jaka ma miejsce podczas ćwiczeń na urządzeniach Milon to także mniejsze bóle mięśni po treningu w porównaniu z tradycyjnym wykonywaniem ćwiczeń ekscentrycznych. 

Prowadzenie ćwiczeń ekscentrycznych z użyciem systemu Milon w przypadku treningu ekscentrycznego jest tym bardziej przydatne, że kontrola, jaką ma urządzenie podczas przebiegu ćwiczenia, zmniejsza ryzyko nadmiernych zakwasów mięśni i mikrouszkodzeń, jakie bywają nasilone w treningu ekscentrycznym bez takiej pomocy. W modelu tradycyjnym ze szczególną uwagą trzeba z tego względu dbać o prawidłową technikę wykonywania ćwiczeń ekscentrycznych. Urządzenia Milon są w tym zakresie dużym wsparciem. 

System Milon automatycznie oblicza wartość obciążenia ekscentrycznego jako procent od wartości obciążenia fazy koncentrycznej. W rehabilitacji na systemach Milon zwykle wartość obciążenia jest planowana na poziomie 0-10% na początku usprawniania, a 10-30% w późniejszych fazach fizjoterapii, przy większym poziomie zaawansowania. 

Wdrożenie systemu Milon w rehabilitacji oznacza brak konieczności stałej obecności osób asystujących w treningu ekscentrycznym. Urządzenie samo dawkuje obciążenia w ekscentrycznej fazie ruchu, co znacznie usprawnia przebieg ćwiczeń. 

Dużym ułatwieniem w fizjoterapii jest także automatyczne ustawianie siedzisk i ramion dźwigni w urządzeniach Milon, dokładnie do potrzeb osoby ćwiczącej. Dzięki temu eliminuje się ryzyko wykonywania ćwiczeń w nieprawidłowej pozycji. Ma to szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa i efektywności w ćwiczeniach z obciążeniem w rehabilitacji, zwłaszcza wykonywanych przez seniorów i osoby początkujące, niemające wcześniej styczności z treningiem. 

Dużo daje także wizualna odpowiedź zwrotna na ekranie urządzenia, która jeszcze bardziej poprawia bezpieczeństwo i efektywność ćwiczeń. 

Podsumowanie

Trening ekscentryczny z zastosowaniem Milon to nowe szanse dla wielu pacjentów w trakcie rehabilitacji, mogące wesprzeć powrót do sprawności po kontuzjach i po utracie siły mięśniowej wskutek schorzeń przewlekłych. 

Źródła:

  1. Hoppeler H. Moderate Load Eccentric Exercise: A Distinct Novel Training Modality. Front Physiol. 2016 Nov 16;7:483. doi: 10.3389/fphys.2016.00483. PMID: 27899894; PMCID: PMC5110564.
  2. Health Solutions. Rehabilitacja na maszynach Milon — Algorytm zastosowania [plik PDF]. Dostępne pod adresem: https://www.healthsolutions.pl/wp-content/uploads/2025/07/Rehabilitacja_Milon_Algorytm_zastosowania_com.pdf

Chcesz wdrożyć ekscentrykę w swojej placówce? Sprawdź system Milon i zobacz, jak wspiera rehabilitację w praktyce. Zachęcamy do kontaktu!

SPOTKAJMY SIĘ NA FIBO 2026

Skoro tu jesteś, szukasz innowacji, które zmienią Twój klub lub centrum. 

Umów się na prezentację urządzeń na żywo na FIBO 2026. Liczba miejsc ograniczona!

Przyjdź. Przetestuj. Poczuj różnicę.